Эрүүл мэндэд хүч тамир оруулах дасгалууд хэрхэн нөлөөлөх нь

 

 

Хүний бие махбодын гадаад төрх, дотоод эрхтэн системүүдийн хөгжлийн зохицол юунд байдаг вэ?
Эдгээр асуултанд хариулахын өмнө хүний физиологийн зарим зүй тогтлыг авч үзье. Хүний бие махбодь бүхэл бүтэн цул учраас ямар нэгэн эрхтэнд өчүүхэн өөрчлөлт бусад эрхтэнд юм уу бүхэл бие махбодод нөлөөлнө.
Биеийн хүчний хөдөлмөр илүү хийхэд цусаар хангаж байдаг тэжээлийн бодисууд, хүчил төрөгч улам илүү шаардана. Үүний чацуу бие, булчинд хуралдсан сүүний хүчил болон задрагч бүтээгдэхүүн ихээр хуралдан зайлуулах шаардалага нэмэгдэнэ. Тэрчлэн хүч тамирын дасгалаар уушги, зүрх, дотоод шүүрлийн болон хөлсний булчирхай, мэдрэлийн системийн үйл ажиллагаа сайжирна. Өөрөөр хэлбэл булчингийн дасгалжилт бол амьсгал, зүрх, судас ялгаруулах системийн дасгал юм. Энэ нь биеийн тамир хүний бие махбодын хэвийн үйл ажиллагаа, эрүүл мэндийн төлөө үйлчилдгийг гэрчилж байна.


Булчингийн үйл ажиллагаагаар үүссэн физиолгийн хувирал булчингийн үйл ажиллагаа дуусмагц арилчихгүй. Эхлээд ядаргаа арилж дараа нь ажиллах чадвар хуучиндаа эргэж орно. Тэгээд ажиллах чадвар дээшиж эхэлнэ. Хэтэрсэн ээнэгшил, сэргэлт гэж бие махбод амьдралын нэн чухал бодисыг тодорхой тоогоор зарцуулж, алдсанаа илүү их хэмжээгээр сэргээн авдаг биологийн хууль зүйг хэлнэ.
Хэрэв хэт сэргэх үед ачаалал өгвөл сэргэлтийн төвшин улам дээшилнэ. Үүнд л бие махбодын биүх эрхтэн, тогтолцооны үйл ажиллагааг улам сайжруулах, булчин шөрмөсийн хүчийг нэмэх нууц оршино.
Хүч тамир суулгах дасгалаар хичээллэх үед тодорхой нөхцөлийг сахих нь онц чухал юм.

        Хүч тамирын хүндрүүлсэн дасгалуудыг алхалт, гүйлт, усанд сэлэлт, спорт тогломууд мэтийн хөдлөх шинжтэй дасгалуудтай заавал хавсарч байх шаардлагатай. Биеийнхээ лагшин тэнхээг сайн ажигла. Хэрэв ядрах ( амьсгал давхцах, зүрх дэлсэх, хэт хөлрөх, гар хөл чичигнэх ) шинж илэрвэл эмчтэй зөвлөж хэт ажилласнаас болов уу, эсвэл түр зуур бие суларч байна уу гэдгийг нь сайн тодруулахыг хичээ.
Өдрийн дэглэм сахь. Өглөөний 7-8 цагаас хожигдолгүй бос. Босоод хөнгөн хувцастайгаа гимнастик хийж дороо шогш. Өглөөний гимнастикийг дунджаар 30-40 минут хийнэ. Дараа нь усан дасгал зайлшгүй хийнэ. Үүнд: зун усанд сэлэх, хүйтний цагт шүршүүрт орох гэх мэт. Усанд орсны дараа биеэ заавал хуурай алчуураар арч.
      Эрүүл мэнд, бие бялдрынхаа хөгжил, бэлтгэл, уушгиныхаа багтаамж, тараагуур судасныхаа даралт, судасныхаа цохилтын тоо, биеийнхээ өндөр, жин, төрөл бүрийн булчингуудын хүчийг тогтмол шалгах хэрэгтэй. Тэдгээр үзүүлэлтүүдийг өмнөх үеийнхэйгээ байнга харьцуулаарай.
Дэглэмээ хянах хамгийн сайн арга бол биеэ хянах өдрийн тэмдэглэл хөтлөх юм. Ингэснээр эрүүл мэндээ цэгнэж, эрүүл ахуйн горимоо сахиж, хэт дасгалжих, хэт ажиллахаас сэргийлж чадна.
Өдрийн дэглэмээ: биеийн лагшин тэнхээ, нойр, ажлын чадвар, хоолны зуршил, дасгал хийх дур, булчин хөндүүрлэх, судасны цохилтын тоо, бие бялдрын үзүүлэлтүүдийг ( нэг сард нэг удаа ) бичнэ. Гэтэл булчин хөндүүрлээд эхэлбэл дасгалаа үргэжлүүлэх үү? Үргэжлүүлнэ. Гэхдээ ачааллыг багасгах ёстой. Байнгын дасгал хийх үед хөндүүрлэх нь аяндаа намдана. Ялангуяа илж, бүлээн жин тавибал бүр сайн.
Хувийн хяналтанд нөлөөлөх хийсвэр үзүүлэлтүүдийг авч үзье. Биеийн лагшин тэнхээ бол бие махбодод дасгалын нөлөөлөх гол үзүүлэлт юм. Эрүүл мэндийн аливаа өөрчлөлт лагшин тэнхээг муутгана. бие сулрах, хямрах, хоолонд дургүй болох тал бий.
Өдрийн тэмдэглэлдээ биеийнхээ лагшин тэнхээг сайн, хангалттай юм уу хангалтгүй гэж тэмдэглэ. Нойр бол бие махбодын биологийн хэрэгцээ юм. Нойрны дэглэмийг өчүүхэн л зөрчвөл ажлын чадвар муудна, заримдаа эрүүл мэндийг муутгана. Хоногт 7-8 цагаас доошгүй унтана. Нойр ханасан бол босохдоо сэргэлэн, амарснаа мэдэрнэ. Нойрондоо олон сэрэх, боссон хойноо туйлдах явдал дэглэм зөрчсөний дохио юм. Ийм байдалд хүрэхгүйн тулд унтахаас 2-3 цагийн наана дасгалаа дуусгаж, 1.5-2 цагийн өмнө хооллох ёстойг зөвлөе. Унтахынхаа өмнө өтгөн цай юм уу кофе битгий уу. Унтахаасаа өмнө 20-30 минут салхинд гар.
Өдрийн дэглэмдээ хэдэн цаг унтсан, хэр зэрэг унтсанаа ( бөх нойрссон, сэргэг унтсан, бүр нойргүй ) гэж тэмдэглэнэ.
Хүний ажлын чадвар нь эрүүл мэнд, ядралт, сэргэх чадвараас хамаардаг. Тэмдэглэлдээ ажлын чадвараа сайн, дунд, муу гэж дүгнэнэ. Хоолны дуршлыг сайн, дунд, муу гэж тэмдэглэнэ. Хэт дасгал хийсэн, хэт ажилласнаас хүний хоолны дуршил арилна.
Дасгал хийх сонирхолгүй болох нь хэт дасгалжсаны нэг шинж тэмдэг юм. Тэмдэглэхдээ дасгал хийх дуртай, дунд зэрэг, дургүй гэж тэмдэглэнэ